Wolfram Language và Mathematica 15 ra mắt: Trợ lý AI tích hợp, Nhạc ký hiệu và Tính toán dữ liệu lớn

Wolfram Language và Mathematica 15 ra mắt: Trợ lý AI tích hợp, Nhạc ký hiệu và Tính toán dữ liệu lớn

Hơn 3 thập kỷ sau khi ra mắt phiên bản đầu tiên của Mathematica, Wolfram đã chính thức công bố bản phát hành lớn tiếp theo: Wolfram Language và Mathematica 15. Đây là một bước tiến quan trọng, không chỉ đánh dấu cột mốc gần 38 năm phát triển mà còn phản ánh sự chuyển dịch mạnh mẽ sang kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và tính toán quy mô lớn.

Phiên bản 15 mang đến hàng loạt tính năng cốt lõi mới, từ việc tích hợp sâu AI vào quy trình làm việc, khả năng xử lý dữ liệu chuỗi thời gian khổng lồ, cho đến việc giới thiệu một ngôn ngữ biểu diễn nhạc ký hiệu hoàn toàn mới.

Trợ lý AI mới trong Mathematica 15

Trợ lý AI tích hợp trong mọi Notebook

Một trong những cập nhật đáng chú ý nhất của Mathematica 15 là sự xuất hiện của Trợ lý AI (AI Assistant) tích hợp sẵn. Khi bạn tạo một Notebook mới, một thanh chat (chatbar) sẽ xuất hiện ở phía dưới, cho phép bạn tương tác trực tiếp với AI ngay trong môi trường làm việc.

Bạn có thể nhập yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên hoặc dán hình ảnh, và Trợ lý AI sẽ cố gắng hiểu ý định của bạn, sau đó tạo ra mã Wolfram Language chính xác tương ứng. Điều này giúp người dùng, đặc biệt là người mới bắt đầu, có thể nhanh chóng tạo mã và thực hiện các tính toán phức tạp mà không cần nhớ hết cú pháp.

Wolfram cung cấp ba cấp độ cho Trợ lý AI:

• Basic: Có sẵn miễn phí, hoạt động như một tài liệu hướng dẫn tương tác.
• Pro: Dành cho các dự án lớn và phức tạp hơn (có phí đăng ký).
• Research: Cung cấp khả năng AI tiên tiến nhất cho các nghiên cứu chuyên sâu.

Ngoài ra, phiên bản mới cũng cho phép kết nối các môi trường AI bên ngoài như Claude Code hoặc Codex với hệ thống Wolfram trên máy tính để bàn, biến Wolfram thành một công cụ mạnh mẽ cho các tác nhân AI.

Xử lý Chuỗi thời gian và Sự kiện quy mô lớn

Dữ liệu chuỗi thời gian (Time Series) là một phần không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực khoa học và kỹ thuật. Trong phiên bản 15, Wolfram đã giới thiệu một khung TimeSeries mới mạnh mẽ hơn, dựa trên nền tảng Tabular được giới thiệu trong phiên bản 14.2.

Khung mới này có khả năng xử lý các tập dữ liệu khổng lồ với hàng triệu điểm dữ liệu một cách hiệu quả. Nó hỗ trợ chuỗi thời gian đa thành phần, xử lý dữ liệu thiếu và nội suy giá trị một cách thông minh. Song song với đó, một khung EventSeries mới cũng được ra mắt để xử lý các sự kiện rời rạc (như lần truy cập máy chủ, nhấn phím hoặc động đất), bổ sung hoàn hảo cho khả năng xử lý dữ liệu liên tục của TimeSeries.

Biểu diễn nhạc ký hiệu trong Wolfram Language

Dữ liệu phân loại và Siêu hàm ModelFit

Wolfram Language 15 mở rộng khả năng tính toán sang cả dữ liệu phân loại (Categorical Data). Thay vì bắt buộc chuyển mọi thứ sang số, ngôn ngữ này giờ đây hỗ trợ biểu diễn tượng trưng cho các danh mục, bao gồm cả dữ liệu thứ tự (Ordinal - như "nhỏ", "vừa", "lớn") và danh danh (Nominal - như "nam", "nữ").

Một tính năng quan trọng khác là sự ra mắt của ModelFit - một siêu hàm thống nhất để khớp dữ liệu (data fitting). ModelFit cho phép người dùng bắt đầu từ một "phác thảo tượng trưng" của một mô hình và tự động điền các chi tiết cụ thể để khớp với dữ liệu thực tế. Nó hỗ trợ nhiều loại mô hình từ mũ, logarithmic, đa thức cho đến các mô hình học máy như mạng nơ-ron và cây quyết định.

Nhạc ký hiệu (Symbolic Music)

Với sứ mệnh tạo ra một ngôn ngữ tính toán cho mọi thứ, Wolfram Language 15 giờ đây đã bước vào lĩnh vực âm nhạc với Nhạc ký hiệu. Đây không chỉ là âm thanh đơn thuần mà là một biểu diễn tính toán đầy đủ từ các nốt nhạc, hợp âm đến toàn bộ bản nhạc.

Người dùng có thể thực hiện các phép tính trực tiếp trên cao độ, thời lượng nốt nhạc, và thậm chí nhập các tệp MIDI để chuyển đổi thành bản nhạc ký hiệu (MusicScore). Điều này mở ra cánh cửa mới cho việc phân tích âm nhạc, sáng tạo thuật toán và kết hợp toán học với nghệ thuật.

Trực quan hóa dữ liệu với PlotGrid

Trực quan hóa và Hiệu suất

Về mặt giao diện và trực quan hóa, Mathematica 15 mang đến giao diện tươi mới với các bảng màu được cập nhật cho biểu đồ tròn, biểu đồ tần suất và nhiều loại biểu đồ khác. Hàm PlotGrid mới giúp hiển thị các mảng biểu đồ một cách tối ưu, chia sẻ thông tin tỷ lệ và nhãn để giảm thiểu sự lộn xộn.

Dưới bề mặt, Wolfram đã thực hiện một dự án tái cấu trúc hạ tầng Notebook hoàn toàn. Nhờ đó, phiên bản 15 giờ đây có thể xử lý các Notebook có kích thước lên tới Gigabyte một cách mượt mà, tận dụng tối đa khả năng đa luồng và đa nhân của phần cứng hiện đại.

Wolfram Language và Mathematica 15 là minh chứng cho cam kết lâu dài của đội ngũ phát triển trong việc đẩy mạnh biên giới của tính toán. Với sự tích hợp của AI, khả năng xử lý dữ liệu lớn và các biểu diễn tượng trưng mới, phiên bản này hứa hẹn sẽ là một công cụ đắc lực cho các nhà nghiên cứu, kỹ sư và nhà phát triển trong tương lai.