Xe tự hành an toàn đến đâu thì đủ điều kiện lăn bánh?

Chào mừng bạn trở lại với TechCrunch Mobility — bản tin về tương lai của giao thông, và hơn bao giờ hết, là vai trò của AI trong lĩnh vực này. Nếu muốn nhận bản tin qua email, bạn có thể đăng ký miễn phí ngay tại đây.

Một trong những bài toán hóc búa nhất với các nhà phát triển xe tự hành, cơ quan quản lý và cả công chúng là xác định thời điểm công nghệ tự lái đã đủ an toàn để lưu thông trên đường. Cho đến nay, câu hỏi này phần lớn vẫn do chính ngành công nghiệp tự trả lời — những doanh nghiệp đang ứng dụng công nghệ xe tự hành vào xe tải tự lái, robotaxi, và có thể một ngày nào đó là xe cá nhân.

Hiện vẫn chưa có một bài kiểm tra chuẩn hóa nào để đánh giá mức độ vận hành thực tế của hệ thống lái tự động. Chúng ta yêu cầu con người phải vượt qua kỳ thi sát hạch trước khi được cấp bằng lái, nhưng chưa có kỳ thi hay hệ thống tương đương dành cho công nghệ xe tự hành.

Vậy làm sao biết một chiếc xe tự hành có phải là "tài xế an toàn"? Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Hoa Kỳ (NHTSA) cho biết họ đang tìm câu trả lời.

Vì sao các quy định hiện hành không còn phù hợp?

Tiêu chuẩn an toàn xe cơ giới liên bang (FMVSS) hiện đã điều chỉnh các loại xe mà hãng sản xuất bán ra thị trường. Thế nhưng những quy định này vốn không được thiết kế cho các mẫu xe như Tesla Cybercab hay robotaxi Zoox — những phương tiện không có bàn đạp, vô lăng hay các chi tiết thiết kế như gương chiếu hậu hai bên và gương chiếu hậu trong xe, vốn là những thiết bị bắt buộc theo liên bang.

NHTSA đang xây dựng một khung pháp lý liên bang cho xe tự hành, với mục tiêu đặt an toàn làm nền tảng nhưng không kìm hãm đổi mới sáng tạo. Giám đốc cơ quan, ông Jonathan Morrison, cho biết cách làm này sẽ giúp NHTSA tránh phải chạy theo các quyết định chính sách kiểu "đập chuột chũi" hay cố đoán trước công nghệ sẽ tiến hóa ra sao. Đây rõ ràng là một công thức khó cân bằng.

Sáng kiến ASCEND và tham vọng xây chuẩn cho xe tự hành

Tuần này, NHTSA đã có một bước tiến đáng chú ý khi đạt thỏa thuận với SAE để khởi động ASCEND — sáng kiến hợp tác giữa chính phủ và ngành công nghiệp nhằm đẩy nhanh việc xây dựng các tiêu chuẩn hiệu năng xe tự hành dựa trên dữ liệu.

"Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi trong liên minh này là năng lực của hệ thống lái tự động (ADS), từ đó định hướng và thúc đẩy một tiêu chuẩn an toàn xe cơ giới liên bang tương ứng," Morrison phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh AI Horizons ở Pittsburgh.

Theo ông Morrison, quy trình xây dựng quy định về hiệu năng ADS sẽ giúp liên bang giữ vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực này. Bằng cách đưa ra một tiêu chuẩn về năng lực xe tự hành, NHTSA hy vọng có thể giải quyết tình trạng chắp vá, thiếu nhất quán của các yêu cầu ở cấp bang và địa phương, đồng thời tiếp tục khuyến khích đổi mới sáng tạo và thúc đẩy triển khai an toàn các phương tiện này trên đường.

Hiện vẫn chưa có mốc thời gian cụ thể cho việc liên minh này đưa ra tiêu chuẩn ADS. Nhưng chắc chắn ngành xe tự hành đã bắt đầu lên tiếng.

Dòng vốn bắt đầu chảy mạnh

Liệu Phố Wall có sẵn sàng đầu tư vào một công ty robotaxi thuần túy? Câu trả lời sắp được hé lộ.

Công ty xe tự hành May Mobility dự kiến niêm yết công khai thông qua sáp nhập với ACP Holdings Acquisition Corp., một công ty mua lại có mục đích đặc biệt (SPAC). Thương vụ này có thể huy động hơn 300 triệu USD với mức định giá 1,4 tỷ USD.

Trên sàn chứng khoán đã có nhiều doanh nghiệp làm công nghệ xe tự hành: Aurora và Kodiak (đều tập trung vào xe tải tự lái), Rivian và Tesla. Waymo tuy chưa niêm yết nhưng công ty mẹ Alphabet thì đã lên sàn, tương tự trường hợp Zoox thuộc sở hữu của Amazon.

Tuy nhiên, May Mobility — đơn vị vận hành xe Toyota Sienna tự hành tại ba địa điểm — tuyên bố sẽ là công ty đại chúng đầu tiên tại Mỹ tập trung hoàn toàn vào xe dịch vụ tự lái. Đây cũng sẽ là phép thử cho mô hình "tài sản nhẹ" và "hợp tác là trên hết" mà May Mobility theo đuổi.

Một số thương vụ khác đáng chú ý:

• Công ty xe tự hành Beep sáp nhập với Freebee, đơn vị vận tải công cộng theo yêu cầu có trụ sở tại Miami. Công ty mới giữ tên Beep, do đồng sáng lập Kevin Reid làm chủ tịch kiêm CEO.
• Lucid Motors bắt tay với nền tảng di chuyển châu Âu Bolt để "triển khai ít nhất 25.000 xe tự hành hoàn toàn" dựa trên nền tảng xe điện cỡ trung sắp ra mắt của hãng, vốn được cho là nhỏ hơn và rẻ hơn các dòng xe hiện tại.
• R3 Lithium, startup tái chế pin tại bang Georgia, gọi được 15 triệu USD vòng Series A với sự tham gia của TDK Ventures, Integral GlobalTech Partners và Axial Partners.

Những tin đáng chú ý khác

• Lực lượng an ninh mạng phối hợp cùng Lực lượng Bảo vệ Bờ biển và FBI Mỹ đã lên hai tàu chở dầu đang hướng về Mỹ, sau khi tin tặc được cho là xâm nhập ít nhất một mạng lưới trên tàu và chiếm quyền điều khiển hệ thống dẫn đường, động cơ đẩy và hàng hóa. Đây là lời cảnh báo rõ ràng về rủi ro an ninh mạng trong lĩnh vực vận tải.
• GM giới thiệu giao diện người dùng mới cho dòng bán tải cỡ lớn Chevy Silverado và GMC Sierra, bao gồm màn hình hình-trong-hình cho Apple CarPlay và Android Automotive.
• Một máy bay được trang bị công nghệ tự hành của Joby Aviation đã bay hơn 3.100 dặm xuyên nước Mỹ mà không cần phi công can thiệp bất kỳ lúc nào.
• Nhóm tin tặc ShinyHunters công bố hàng trăm nghìn tệp từ cơ sở dữ liệu phương tiện và thông tin người lái của bang Florida.
• Các hãng xe Mỹ có thể buộc phải trang bị đài AM cho xe mới trong vòng một năm tới, sau khi Hạ viện thông qua dự luật AM Radio for Every Vehicle Act với tỷ lệ áp đảo.
• Volkswagen ra mắt nguyên mẫu xe điện mới với hiệu suất phá kỷ lục.
• Waymo khởi động lại dịch vụ robotaxi tại San Antonio, Texas, năm tháng sau khi một xe của hãng bị nước lũ cuốn trôi. Hãng cũng ra mắt dịch vụ robotaxi mới ở Las Vegas và công bố kế hoạch tiến vào Singapore.
• Wayve bổ nhiệm Elisa de Martel làm giám đốc tài chính mới, một lãnh đạo từng nắm nhiều vị trí tài chính cấp cao tại các công ty công nghệ, trong đó có Waymo.
• Zoox hiện bị giới hạn 100 xe tại Las Vegas — thị trường duy nhất hãng vận hành dịch vụ thương mại. Hạn mức này hết hiệu lực vào ngày 25 tháng 9, mở đường cho công ty thuộc sở hữu Amazon mở rộng đội robotaxi tự thiết kế.