Zuckerberg cam kết ở lại California bất chấp đề xuất đánh thuế tỷ phú

Mark Zuckerberg, CEO của Meta, đã đồng ý tiếp tục sống tại Thung lũng Silicon trong 8 năm tới. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh California chuẩn bị bỏ phiếu về một dự luật gây tranh cãi, có thể khiến vị tỷ phú này phải nộp hàng tỷ USD tiền thuế một lần.

Thông tin trên được công bố trong hồ sơ đăng ký với cơ quan quản lý dài 109 trang mà Meta gửi đi hôm thứ Tư. Theo đó, trong bữa tối với các thành viên hội đồng quản trị vào ngày 9 tháng 9, Zuckerberg cho biết ông đang cân nhắc rời California vì Dự luật 40 (Proposition 40) và dự định rao bán căn nhà tại Palo Alto chỉ 4 ngày sau đó.

Dự luật gây tranh cãi

Dự luật 40 đề xuất đánh thuế một lần 5% lên cổ phiếu và các tài sản khác mà các tỷ phú nắm giữ tại bang này tính đến tháng 1 năm 2026. Ngay cả khi được người dân thông qua, dự luật vẫn có thể đối mặt với các vụ kiện pháp lý.

Hiện nay, nhiều người giàu — trong đó có Zuckerberg — né tránh các khoản thuế đáng kể bằng cách vay tiền dựa trên cổ phiếu của họ và nhận mức lương thấp. Với CEO Meta, con số này chỉ là 1 USD mỗi năm. Hồi tháng 2, Zuckerberg đã mua một căn nhà tại Florida.

Nỗi lo của hội đồng quản trị

Khả năng Zuckerberg chuyển sang bờ biển phía Đông khiến ủy ban đặc biệt của hội đồng quản trị — gồm luật sư Robert Kimmitt, nhà đầu tư mạo hiểm Charlie Songhurst và CEO DoorDash Tony Xu — lo ngại. Hồ sơ nêu rõ: "Ủy ban đặc biệt ý thức được những khó khăn mà công ty từng đối mặt trong đại dịch COVID-19, khi Zuckerberg không thể có mặt trực tiếp cùng đội ngũ quản lý, và không muốn công ty lặp lại thử thách tương tự trong tương lai."

Chỉ trong vài ngày sau bữa tối đó, ủy ban và Zuckerberg đã đạt được thỏa thuận gắn khả năng bán cổ phiếu đặc biệt của ông với việc ông tiếp tục cư trú tại California.

Thỏa thuận "Founder Alignment Agreement"

Theo thỏa thuận, Meta sẽ tạo ra một loại cổ phiếu mới không có quyền biểu quyết. Việc bán các cổ phiếu này có thể giúp huy động vốn cho các khoản đầu tư tốn kém vào trung tâm dữ liệu AI mà không làm giảm quyền kiểm soát biểu quyết của Zuckerberg.

• Toàn bộ cổ đông hiện hữu sẽ tự động nhận cổ phiếu không biểu quyết mới theo tỷ lệ sở hữu hiện tại
• Zuckerberg được phép bán 20% số cổ phiếu mới để nộp thuế
• 80% còn lại được bán dần trong 8 năm tới, với điều kiện ông vẫn ở California

Đáng chú ý, thỏa thuận chỉ quy định Zuckerberg phải sống ở nơi Meta đặt trụ sở chính. Điều này đồng nghĩa cả ông và công ty có thể cùng chuyển sang bang khác trong tương lai.

Bài toán AI của Meta

Dù vậy, với phần lớn hoạt động phát triển AI tiên phong vẫn diễn ra tại Thung lũng Silicon, việc rời Menlo Park có thể là điều khó chấp nhận với hội đồng quản trị Meta. Hồ sơ khẳng định: "Mục tiêu là giữ Zuckerberg tiếp tục lãnh đạo công ty từ California và ở gần Meta Superintelligence Labs" — đơn vị đứng sau các mô hình AI Muse gần đây của công ty.

Câu chuyện có thể đã trở nên vô nghĩa. Các cuộc thăm dò gần đây tại California cho thấy Dự luật 40 nhiều khả năng sẽ không đủ phiếu thông qua, sau khi đã có khoảng 129 triệu USD được chi để vận động chống lại dự luật này.