Enveda huy động 311 triệu USD để đưa thuốc AI từ thiên nhiên vào thử nghiệm lâm sàng

Enveda, startup công nghệ sinh học ứng dụng trí tuệ nhân tạo để khám phá các loại thuốc mới từ thế giới tự nhiên, vừa công bố gọi vốn thành công 311 triệu USD ở vòng Series E, đưa định giá công ty lên mức 2 tỷ USD. Vòng gọi vốn này do Catalio Capital Management dẫn dắt, với sự tham gia của Iconiq cùng nhiều nhà đầu tư khác, và đã gấp đôi định giá mà Enveda đạt được chỉ 12 tháng trước.

Ý tưởng cốt lõi: thuốc từ thiên nhiên, tăng tốc bằng AI

Triết lý đằng sau Enveda là những loại dược phẩm mạnh mẽ có thể được khai thác từ thực vật và vi sinh vật, thay vì tổng hợp từ đầu trong phòng thí nghiệm. Đây không phải là ý tưởng hoàn toàn mới — nhiều loại thuốc quan trọng trong lịch sử y học có nguồn gốc từ tự nhiên — nhưng Enveda tin rằng có thể tăng tốc đáng kể quá trình này nhờ sức mạnh của AI.

Viswa Colluru, cựu nhân viên của Recursion Pharmaceuticals, đã thành lập Enveda vào năm 2019 với mục tiêu ứng dụng AI và các kỹ thuật tiên tiến khác để rút ngắn thời gian phát hiện các loại thuốc mới. Thay vì phải thử nghiệm hàng nghìn hợp chất một cách thủ công, nền tảng của Enveda có thể phân tích dữ liệu sinh học và hóa học phức tạp để tìm ra những ứng viên tiềm năng nhanh hơn nhiều lần.

Đưa thuốc AI vào thử nghiệm trên người

Mặc dù chưa có loại thuốc nào được AI phát hiện và được FDA phê duyệt, Enveda nằm trong làn sóng các công ty đang đưa những ứng viên thuốc do AI khám phá vào thử nghiệm lâm sàng trên người. Đây là một cột mốc quan trọng, bởi nó chuyển AI từ giai đoạn nghiên cứu thuần túy sang thực tiễn y tế có thể đo lường được.

Hiện tại, startup này đang thử nghiệm một số loại thuốc trên bệnh nhân, bao gồm:

• Một loại thuốc nhắm vào các tình trạng da liễu nghiêm trọng, hứa hẹn mang lại giải pháp mới cho những bệnh nhân chưa đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị hiện có.
• Một loại thuốc được thiết kế để giúp duy trì giảm cân sau khi ngừng sử dụng GLP-1 — nhóm thuốc đang gây sốt toàn cầu như Ozempic và Wegovy. Đây là vấn đề được nhiều người quan tâm, bởi một trong những khó khăn lớn nhất của liệu pháp GLP-1 là cân nặng thường tăng trở lại sau khi bệnh nhân dừng thuốc.

Ý nghĩa với thị trường và độc giả Việt Nam

Việc Enveda tăng gấp đôi định giá chỉ trong một năm cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào làn sóng AI trong ngành dược vẫn rất mạnh mẽ, bất chấp những lo ngại về bong bóng AI. Sự kết hợp giữa công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo đang trở thành một trong những lĩnh vực hấp dẫn nhất của đầu tư mạo hiểm.

Đối với độc giả Việt Nam, câu chuyện của Enveda mang lại vài điểm đáng chú ý:

• AI trong y sinh không chỉ là chủ đề học thuật, mà đang bước vào giai đoạn thương mại hóa và thử nghiệm lâm sàng thực tế.
• Nguồn dược liệu thiên nhiên vốn là thế mạnh của nhiều quốc gia nhiệt đới, trong đó có Việt Nam — nơi có hệ thực vật phong phú. Việc kết hợp kho tàng dược liệu bản địa với công nghệ AI có thể mở ra cơ hội lớn cho các startup công nghệ sinh học trong nước.
• Bài toán duy trì giảm cân sau GLP-1 cũng rất được quan tâm tại Việt Nam, nơi nhu cầu về các giải pháp kiểm soát cân nặng đang gia tăng nhanh chóng.

"Ý tưởng là những loại thuốc mạnh mẽ có thể được khai thác từ thực vật và vi sinh vật, thay vì tổng hợp từ đầu trong phòng thí nghiệm."

Với nguồn lực mới, Enveda được kỳ vọng sẽ mở rộng danh mục thử nghiệm lâm sàng và chứng minh rằng AI thực sự có thể tạo ra những loại thuốc mới giúp ích cho con người — một lời hứa mà cả ngành công nghệ lẫn y học đang chờ đợi từ lâu.