Facebook bị bồi thẩm đoàn New Mexico kết luận lừa dối người dùng về quyền riêng tư

Bồi thẩm đoàn bang New Mexico (Mỹ) vừa ra phán quyết rằng Facebook đã lừa dối người dùng về các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư trên nền tảng này, đánh dấu một thất bại pháp lý mới đối với gã khổng lồ mạng xã hội vốn đã tốn hàng tỷ USD cho các vụ kiện tương tự.

Bồi thẩm đoàn xác định có hơn 43 triệu vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng của bang. Hiện quyền quyết định số tiền mà công ty phải trả thuộc về thẩm phán, trong khi luật sư đại diện bang yêu cầu mức phạt tối đa 5.000 USD cho mỗi vi phạm.

Facebook đối mặt với phán quyết pháp lý mới tại New Mexico

Nguồn gốc vụ kiện: Bê bối Cambridge Analytica

Phiên tòa kéo dài hai tuần tại Santa Fe tập trung vào cáo buộc rằng Facebook, thuộc sở hữu của Meta, đã lừa dối người dùng về một vụ rò rỉ dữ liệu bắt nguồn từ bài trắc nghiệm tính cách của bên thứ ba. Bài trắc nghiệm này đã thu thập dữ liệu từ khoảng 87 triệu hồ sơ và bán cho công ty tư vấn chính trị Cambridge Analytica để tạo quảng cáo nhắm mục tiêu. Khách hàng của công ty đã ngừng hoạt động này từng bao gồm cả chiến dịch tranh cử năm 2016 của Donald Trump.

Các bồi thẩm viên đã đứng về phía cơ quan công tố, kết luận Facebook đưa ra những tuyên bố gây nhầm lẫn về việc bảo vệ dữ liệu người dùng, ảnh hưởng đến toàn bộ hơn hai triệu dân của bang New Mexico. Bồi thẩm đoàn cũng xác định Facebook đã đánh lạc hướng công chúng về các cuộc điều tra đối với nhà phát triển ứng dụng bên thứ ba thu thập dữ liệu người dùng sau bê bối Cambridge Analytica.

Meta phản đối phán quyết

Phát ngôn viên của Meta, Alex Burgos, cho biết trong email: "Chúng tôi không đồng ý với phán quyết và sẽ tiếp tục tự bảo vệ mình trước những nỗ lực bóp méo hồ sơ của chúng tôi."

Trong phần tranh luận kết thúc, luật sư của Facebook cho rằng bằng chứng mà bang đưa ra đã lỗi thời, và dù có tới năm năm để thu thập tài liệu, New Mexico chỉ tìm thấy thêm một trường hợp rò rỉ dữ liệu khác.

Ở một trong số ít điểm thắng cho bên bào chữa, bồi thẩm đoàn kết luận bang không chứng minh được rằng Facebook đưa ra tuyên bố sai sự thật về việc gỡ bỏ nội dung độc hại, bao gồm cả thông tin sai lệch về đại dịch COVID-19.

Bang cáo buộc công ty thiên vị một số tài khoản nhất định và để nội dung bạo lực hoặc không chính xác lan tràn. Trong phần tranh luận kết thúc, luật sư đại diện bang Randi McGinn lập luận rằng Facebook trục lợi từ nội dung độc hại.

Facebook phủ nhận các cáo buộc, cho rằng công ty đã điều chỉnh chính sách kể từ khi vụ kiện của bang được đệ trình năm 2021 và hiện gỡ bỏ 99% nội dung vi phạm tiêu chuẩn. Trong một đoạn lời khai được phát cho bồi thẩm đoàn, CEO Mark Zuckerberg khẳng định công ty có hệ thống mạnh mẽ để xác định liệu nội dung có nên bị gỡ bỏ hay không.

Tác động tài chính vẫn còn bỏ ngỏ

Dù bồi thẩm đoàn xác định hàng triệu vi phạm, vẫn chưa rõ vụ việc sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty đến mức nào, xét trên mức độ sinh lời của Meta.

Peter Ormerod, phó giáo sư luật tại Đại học Villanova, nhận định: "Khó có khả năng đây sẽ là vụ án trừng phạt công ty một cách thực sự có ý nghĩa." Ông cho rằng công ty mạng xã hội này có biên lợi nhuận rất cao và từng lách qua nhiều hành động quản lý nhắm vào nền tảng của mình.

Nếu bang thuyết phục được thẩm phán áp mức phạt dân sự tối đa cho mỗi vi phạm, công ty có thể phải trả hơn 200 tỷ USD, cộng thêm lãi nếu quyết định kháng cáo. Thẩm phán sẽ phải cân nhắc các lập luận phức tạp từ cả hai bên về mức phạt hợp lý. Trong một vụ án trước đó, New Mexico đã giành được 942 triệu USD liên quan đến chính sách bảo vệ người chưa thành niên của nền tảng.

Ormerod ca ngợi nỗ lực "truy tố kiên trì" của bang đối với gã khổng lồ mạng xã hội, nhưng không chắc phán quyết sẽ đủ lớn để thay đổi cách hành xử của Meta. Ông nói: "Đã có rất nhiều chỉ trích rằng không có khoản tiền nào trong số này đủ để răn đe công ty."

Thẩm phán sẽ quyết định mức phạt sau

Thẩm phán sẽ đưa ra quyết định về mức phạt tại phiên điều trần vào ngày 1/10. Tổng chưởng lý Raúl Torrez nói với phóng viên sau phán quyết rằng toàn bộ số tiền được xử sẽ chuyển vào quỹ cho hệ thống giáo dục của bang. Bang cũng đang tìm kiếm lệnh cấm để ngăn chặn các hành vi tương tự trong tương lai.

Phán quyết hôm thứ Sáu nối tiếp nhiều phán quyết khác gần đây nhắm vào Meta. Vào tháng 8, Meta đồng ý trả tới 18 tỷ USD để dàn xếp một vụ kiện đa bang liên quan đến các vấn đề an toàn trẻ em. Nằm sâu trong thỏa thuận dàn xếp dài 130 trang là điều khoản miễn trách nhiệm cho Meta khỏi các rủi ro pháp lý trong tương lai liên quan đến vụ rò rỉ quyền riêng tư Cambridge Analytica, khiến New Mexico trở thành bang duy nhất quyết định theo đuổi vụ án riêng. Florida là bang duy nhất khác không ký thỏa thuận, với lý do thỏa thuận chưa đủ cứng rắn với Meta, để ngỏ khả năng kiện tụng trong tương lai.

Cũng trong năm nay, New Mexico đã giành được các phán quyết tổng cộng 942 triệu USD từ Meta trong phiên tòa hai giai đoạn về các biện pháp bảo vệ an toàn cho người chưa thành niên. Tòa án đã yêu cầu Meta triển khai các biện pháp bảo vệ mới, bao gồm công nghệ xác minh độ tuổi và giới hạn thời gian sử dụng trên các nền tảng của mình.

Vụ việc tại New Mexico là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng các nền tảng công nghệ lớn vẫn đang phải đối mặt với áp lực pháp lý ngày càng tăng về cách họ xử lý dữ liệu người dùng — một vấn đề đặc biệt đáng quan tâm với người dùng Việt Nam, khi các nền tảng của Meta vẫn là mạng xã hội phổ biến nhất tại thị trường trong nước.