Mỹ chính thức cấp phép xây dựng lò phản ứng module nhỏ BWRX-300 đầu tiên

Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Hoa Kỳ (NRC) vừa cấp giấy phép xây dựng cho Cơ quan Thung lũng Tennessee (TVA) để triển khai lò phản ứng module nhỏ (SMR) BWRX-300 tại khu vực Clinch River, Oak Ridge, bang Tennessee. Đây là giấy phép xây dựng đầu tiên được NRC cấp cho thiết kế BWRX-300 tại Mỹ, đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với ngành điện hạt nhân nước này.

Lễ ký kết và trao giấy phép xây dựng giữa TVA và NRC

Bước ngoặt cho điện hạt nhân thế hệ mới

Theo thông báo từ GE Vernova Hitachi Nuclear Energy (GVH), quyết định của NRC được đưa ra sau quá trình xem xét kỹ lưỡng hồ sơ xin phép xây dựng của TVA, qua đó cho thấy một lộ trình hiệu quả hơn cho các dự án hạt nhân tiên tiến nhờ sự tham gia sớm từ cơ quan quản lý và một thiết kế lò phản ứng đã chín muồi.

Ông Eric Gray, Giám đốc điều hành mảng Năng lượng của GE Vernova, nhận định: "Đây là một cột mốc đối với TVA và GE Vernova Hitachi Nuclear Energy, đồng thời là thời khắc quan trọng cho điện hạt nhân mới tại Hoa Kỳ. TVA đã thể hiện vai trò dẫn dắt mạnh mẽ trong việc thúc đẩy điện hạt nhân mới, một cam kết được củng cố nhờ nỗ lực hợp tác của NRC và Bộ Năng lượng."

Lò phản ứng BWRX-300 là thiết kế SMR công suất 300 MW, sử dụng cấu hình đơn giản hóa nhằm giảm độ phức tạp trong thi công, đồng thời kế thừa hàng thập kỷ kinh nghiệm vận hành lò phản ứng nước sôi (BWR).

Đà tiến triển trên khắp Bắc Mỹ

Cột mốc tại Clinch River nối tiếp một loạt bước tiến về mặt pháp lý của BWRX-300 trong khu vực:

• Tháng 4/2025: Ủy ban An toàn Hạt nhân Canada (CNSC) cấp cho Ontario Power Generation (OPG) giấy phép xây dựng lò BWRX-300 đầu tiên tại dự án Darlington New Nuclear, hiện đang trong quá trình thi công.
• Tháng 3/2026: OPG nộp đơn xin giấy phép vận hành cho tổ máy đầu tiên, hiện đang được CNSC xem xét.
• Tháng 9/2026: Blue Energy nộp phần đầu tiên của hồ sơ xin phép xây dựng lên NRC cho một lò BWRX-300 trong dự án "khí kết hợp hạt nhân" tại Texas.

Theo ông Jason Cooper, Giám đốc điều hành GVH, việc triển khai theo mô hình đội lò (fleet) là yếu tố thiết yếu để mở rộng quy mô năng lượng hạt nhân tại Mỹ: "Một thiết kế tiêu chuẩn, kết hợp với môi trường pháp lý có thể dự đoán và hiệu quả, cho phép chúng tôi áp dụng chung công nghệ, kinh nghiệm cấp phép, năng lực chuỗi cung ứng và các bài học từ dự án này sang dự án khác."

Hình ảnh minh họa lò phản ứng module nhỏ BWRX-300 và đội ngũ triển khai

Ý nghĩa đối với ngành năng lượng và công nghệ

SMR được xem là hướng đi chiến lược của ngành năng lượng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện tăng vọt do làn sóng trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. So với các lò phản ứng hạt nhân truyền thống quy mô lớn, SMR có thiết kế nhỏ gọn hơn, chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn và có thể được sản xuất theo mô-đun tại nhà máy trước khi lắp đặt tại công trường.

"Việc triển khai theo đội lò là điều thiết yếu để mở rộng quy mô năng lượng hạt nhân tại Hoa Kỳ. Clinch River đưa chúng tôi tiến thêm một bước gần hơn tới việc hiện thực hóa mô hình đó." — Jason Cooper, CEO GE Vernova Hitachi Nuclear Energy

Với các quốc gia đang tìm kiếm nguồn điện nền ổn định, phát thải thấp để bổ trợ cho năng lượng tái tạo, những bước tiến về cấp phép như tại Clinch River có ý nghĩa tham chiếu quan trọng. Việc xây dựng bộ khung kinh nghiệm cấp phép chung giữa nhiều dự án có thể giúp rút ngắn thời gian và giảm rủi ro cho các quốc gia đi sau — trong đó có các thị trường châu Á đang cân nhắc triển khai SMR trong chiến lược chuyển dịch năng lượng dài hạn.