Robot hình người Optimus của Tesla gặp trục trặc ở bàn tay và chuỗi cung ứng khi bắt đầu tăng quy mô

Tesla hiện đang chế tạo vài trăm robot hình người Optimus mỗi tuần tại nhà máy Fremont, gấp khoảng 10 lần sản lượng quý 2. Nhưng theo một báo cáo mới, những robot xuất xưởng vẫn chưa thể đảm nhận các tác vụ tổng quát, khiến chúng bị giới hạn về mức độ hữu dụng.

Báo cáo cũng nêu ra tình trạng bàn tay dễ hỏng, linh kiện lắp lệch trên dây chuyền và các nhà cung cấp không giữ được chất lượng khi sản xuất số lượng lớn. Đây chính là hai vấn đề quyết định liệu robot hình người có thể sinh lời hay không: khả năng tổng quát hóa và độ tin cậy.

Robot hình người Optimus của Tesla

Hàng trăm robot mỗi tuần, chủ yếu phục vụ nội bộ Tesla

Theo thông tin từ The Information, Tesla đã tăng từ vài chục chiếc Optimus mỗi tuần trong giai đoạn thử nghiệm lô nhỏ ở quý 2 lên vài trăm chiếc mỗi tuần trong tháng 8. Các quản lý được cho là đang nhắm tới một dây chuyền tự động liên tục có khả năng sản xuất hơn 1.000 robot mỗi tuần vào cuối năm nay, với mục tiêu cuối cùng là khoảng 20.000 chiếc mỗi tuần.

Dây chuyền này nằm ở khu vực từng sản xuất Model S và Model X. Tesla đã kết thúc sản xuất hai mẫu xe chủ lực này vào đầu tháng 5 và chuyển đổi dây chuyền Fremont sang Optimus, đồng thời điều động công nhân và kỹ sư từ chương trình S/X, cùng hàng chục người khác từ Model Y, sang dự án robot.

Vậy số robot này đi đâu? Phần lớn là không đi đâu cả. Theo báo cáo, hầu hết các sản phẩm được dùng nội bộ cho mục đích thử nghiệm, huấn luyện và thu thập dữ liệu. Những chiếc đang làm việc trong nhà máy Tesla bị giới hạn trong các khu vực được kiểm soát và giám sát chặt chẽ, và chúng được lập trình cho những tác vụ cụ thể thay vì hoạt động như một cỗ máy đa dụng.

Hơn nữa, thế hệ robot V3 mà Tesla đang chế tạo hiện nay thậm chí chưa phải là phiên bản họ dự định thương mại hóa. Phiên bản đó vẫn phải vượt qua những ngưỡng khắt khe hơn về độ bền và độ tin cậy.

Bàn tay là phần khó nhất

Ông Elon Musk từng hứa hẹn Optimus sẽ có độ khéo léo ngang ngửa con người. Nhưng để đạt được điều đó ở quy mô lớn đang tỏ ra vô cùng gian nan.

Theo The Information, bàn tay và cẳng tay chứa hơn 100 ốc vít cùng các linh kiện nhỏ mà công nhân vẫn phải lắp ráp thủ công. Các đồ gá tại nhiều trạm, bao gồm bàn tay, khớp nối và kiểm tra thiết bị điện tử, không thể căn chỉnh nhất quán những chi tiết nhỏ hơn và có dung sai chặt hơn nhiều so với bất kỳ bộ phận nào trên ô tô. Kết quả là ngày càng nhiều robot phải làm lại sau khi xuất xưởng.

Độ bền cũng là một vấn đề riêng. Một số cảm biến xúc giác trên bàn tay gặp lỗi về độ tin cậy, và giải pháp của Tesla là một chiếc "găng tay cảm biến" có thể thay thế, dự kiến bổ sung vào năm sau để không phải thay cả bàn tay.

Linh kiện bàn tay robot Optimus

Rồi đến chuỗi cung ứng. Tesla phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài, nhiều nhà cung cấp ở Trung Quốc, cho động cơ và các bánh răng chính xác truyền động cho các khớp. Một số nhà cung cấp có thể làm ra linh kiện tốt ở số lượng mẫu thử nhưng lại chật vật giữ chất lượng ổn định khi tăng sản lượng.

Mất nhiều ngày để học một tác vụ cơ bản

Vấn đề lớn hơn nằm ở "bộ não". Ba người am hiểu hệ thống này nói với The Information rằng AI của Optimus vẫn chưa thể xử lý đáng tin cậy một loạt tác vụ, và hành vi của nó có thể khó lường trong những tình huống chưa được huấn luyện.

Tesla đang cố xây dựng một thư viện các chuyển động cơ bản để robot có thể tái tổ hợp cho công việc mới. Nhưng theo báo cáo, phải mất nhiều ngày để Optimus học được ngay cả những tác vụ cơ bản.

Để nuôi dưỡng các mô hình, Tesla đã có hơn 500.000 giờ dữ liệu huấn luyện và muốn nhân đôi con số đó vào cuối năm. Công ty đã chuyển phần lớn đội gán nhãn dữ liệu xe tự lái sang Optimus, thuê những người thu thập dữ liệu chuyên trách mặc mũ bảo hiểm gắn camera và bộ đồ ghi chuyển động, đồng thời thiết lập các trung tâm huấn luyện ở Colorado, Arizona và Florida.

Kế hoạch dành cho khách hàng cũng theo logic tương tự. Tesla được cho là có ý định cho thuê, chứ không bán, Optimus cho một danh sách ngắn các công ty có nhà máy và kho bãi giống với cơ sở của mình, để robot dễ thích nghi hơn, và dùng dữ liệu từ những lần triển khai đó để cải thiện AI. Đó chính là "bài vở" FSD: bán phần cứng, thu thập dữ liệu đội xe và hứa hẹn phần mềm sẽ đuổi kịp.

Đi chệch khỏi những gì ông Musk từng nói

Điều này cũng khác xa với những gì ông Musk tuyên bố vào năm ngoái. Vào tháng 1/2025, ông nói Tesla sẽ chế tạo khoảng 10.000 robot Optimus trong năm 2025 và "vài nghìn" chiếc sẽ làm công việc hữu ích vào cuối năm. Một năm sau, ông thừa nhận không có robot Optimus nào đang làm công việc hữu ích tại Tesla. Ông cũng hứa sẽ ra mắt V3 vào giữa năm 2026. Giờ đã là cuối tháng 9, và buổi trình diễn đó vẫn chưa diễn ra.

Trong khi đó, đối thủ không hề ngồi chờ. XPeng đã bắt đầu vận hành dây chuyền sản xuất robot hình người IRON tự động tại Quảng Châu trong tháng này, nhắm tới việc bán thương mại vào năm 2027.

Góc nhìn của giới phân tích

Giới quan sát cho rằng robot hình người sẽ trở thành một nhóm robot lớn và mới mẻ. Nhưng họ cũng cho rằng chúng sẽ chỉ chiếm một phần nhỏ trong toàn bộ ngành robot. Với hầu hết công việc, một robot được thiết kế cho chính công việc đó — như cánh tay robot trên dây chuyền hay robot kho bãi có bánh xe — sẽ hiệu quả hơn gấp nhiều lần so với một robot có hình dáng con người. Lợi thế thực sự duy nhất của robot hình người là về mặt lý thuyết, nó có thể làm bất cứ điều gì trong một không gian được thiết kế cho con người.

Lợi thế đó chỉ tồn tại nếu hai điều kiện được thỏa mãn. Thứ nhất, AI cần phải tổng quát hóa được. Một robot hình người phải mất nhiều ngày huấn luyện cho mỗi tác vụ và bị nhốt trong khu vực rào chắn thì chỉ là một robot chuyên dụng đắt đỏ và kém hiệu quả. Chưa ai giải được bài toán tổng quát hóa, và rất khó dự đoán khi nào điều đó sẽ xảy ra. Thứ hai, robot cần đủ bền bỉ qua nhiều năm sử dụng để hoàn vốn. Cảm biến xúc giác hỏng và hơn 100 linh kiện lắp thủ công cho mỗi cánh tay không phải là một khởi đầu tốt.

Dựa trên báo cáo này, Tesla đang gặp vấn đề ở cả hai mặt. Nhưng đây không phải lần đầu công ty đưa ra những quyết định sản phẩm lớn dựa trên những đột phá AI chưa xảy ra. Năm 2016, họ bắt đầu nói với khách hàng rằng mọi chiếc xe họ sản xuất đều có phần cứng cho khả năng tự lái hoàn toàn. Kể từ đó, họ đã thừa nhận xe HW3 sẽ cần nâng cấp, và "Full Self-Driving" vẫn cần người giám sát gần một thập kỷ sau đó. Giờ đây Tesla đã khai tử Model S và Model X để chế tạo một robot mà AI của nó không thể làm được những gì sản phẩm cần.

Có thể Tesla sẽ đi tới đích. Nhưng công ty lại một lần nữa đặt cược các dây chuyền nhà máy của mình vào một tiến độ phần mềm mà họ không thể dự đoán. Không rõ phải lặp lại điều này bao nhiêu lần nữa thì giới đầu tư mới bắt đầu định giá nó vào cổ phiếu.