Toyota đào tạo robot hình người bằng công nhân thật, khẳng định không thay thế con người

Toyota đang đẩy mạnh một trong những kế hoạch robot hóa tham vọng nhất ngành ô tô: đưa robot hình người vào nhà máy với quy mô lên tới hàng trăm nghìn đơn vị. Đáng chú ý, chính công nhân của hãng đang là những người trực tiếp "dạy" robot làm việc. Dù vậy, lãnh đạo Toyota khẳng định mục tiêu không phải là thay thế con người.

Công nhân trở thành người huấn luyện robot

Toyota đã bắt đầu triển khai một số robot hình người ELEY trên các dây chuyền lắp ráp để học hỏi từ công nhân. Theo Nikkei Asia, công nhân đang dạy những robot di chuyển bằng bánh xe này thực hiện các thao tác đòi hỏi chuyển động tay chính xác.

Cách làm khá đặc biệt: công nhân đeo những "jig" (đồ gá) được thiết kế dựa trên hình dạng ngón tay của robot. Những thiết bị này giúp ghi lại và truyền đạt lại các chuyển động khéo léo của bàn tay người cho robot, từ đó robot có thể học và tái tạo lại thao tác đó.

Nói cách khác, thay vì lập trình cứng từng động tác, Toyota chọn hướng tiếp cận học từ con người — một xu hướng ngày càng phổ biến trong lĩnh vực robot hình người, nơi dữ liệu huấn luyện thực tế từ môi trường sản xuất được xem là chìa khóa để robot xử lý được các tác vụ linh hoạt.

Kế hoạch 400.000 robot và khoản đầu tư 6,42 tỷ USD mỗi năm

Từ năm 2028, tập đoàn Toyota Motor đặt mục tiêu bắt đầu đầu tư 6,42 tỷ USD mỗi năm vào việc nâng cấp nhà máy với lực lượng robot mới. Cụ thể:

• 150.000 robot sẽ được đưa vào các nhà máy ô tô của chính Toyota
• 250.000 robot khác sẽ được triển khai tại các cơ sở của công ty trong tập đoàn, nơi sản xuất linh kiện và vật liệu

Tổng cộng, mục tiêu là 400.000 robot hoạt động trong hệ sinh thái sản xuất của Toyota. Đây là một trong những kế hoạch robot hóa quy mô lớn nhất mà một nhà sản xuất ô tô từng công bố.

"Không nhằm thay thế con người"

Điểm đáng chú ý là dù quy mô đầu tư rất lớn, một lãnh đạo Toyota khẳng định việc đẩy mạnh robot không nhắm trực tiếp tới việc thay thế con người. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh lo ngại về tác động của tự động hóa lên việc làm đang ngày càng gia tăng trên toàn cầu.

Trên thực tế, cách Toyota tiếp cận cũng phần nào phản ánh triết lý đó: robot được huấn luyện bởi chính công nhân, và trong giai đoạn đầu, con người vẫn là trung tâm của quá trình sản xuất. Tuy nhiên, câu hỏi về việc liệu robot có dần đảm nhận nhiều vị trí hơn trong tương lai vẫn là điều khó tránh khỏi.

Cuộc đua robot hình người đang nóng lên

Động thái của Toyota không đơn độc. Các hãng xe và nhiều tập đoàn công nghệ lớn đang chạy đua phát triển và triển khai robot hình người, xem đây là bước tiến tiếp theo của tự động hóa trong sản xuất. Sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo, cơ cấu chấp hành tiên tiến và khả năng học từ dữ liệu thực tế đang giúp robot hình người tiến gần hơn tới những công việc từng chỉ con người mới làm được.

Với Toyota, bài toán không chỉ là công nghệ, mà còn là cách dung hòa giữa hiệu quả sản xuất và yếu tố con người — một thách thức mà nhiều doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam cũng sẽ phải đối mặt khi làn sóng tự động hóa lan rộng.

Ý nghĩa với ngành sản xuất

Đối với các quốc gia có nền công nghiệp sản xuất và lắp ráp phát triển như Việt Nam, kế hoạch của Toyota là một tín hiệu đáng theo dõi. Robot hình người giá rẻ hơn, linh hoạt hơn có thể thay đổi cách các nhà máy vận hành trong thập kỷ tới. Việc đào tạo lại kỹ năng cho lực lượng lao động, cũng như chuẩn bị hạ tầng cho tự động hóa, sẽ là những yếu tố then chốt để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua này.